|
|
Proefstation Groenteteelt
Duffelsesteenweg 101 B-2860 Sint-Katelijne-Waver België
Tel: +32(0)15/30.00.60
Fax: +32(0)15/30.00.61
|
|
Glasgroenten
Rassenonderzoek
De productie- en kwaliteitseisen voor verse groenten nemen steeds toe. Daarom hebben telers grote behoefte aan kennis over de beschikbare rassen, die verkregen wordt via rassenproeven, bewaarproeven en kwaliteitsbepalingen. Via rassenproeven wordt er naast gegevens over de totale productie ook informatie verzameld over de evolutie doorheen het teeltseizoen, de sortering, het vruchtgewicht en het aantal stuks. Niet alleen opbrengst bepaalt de kwaliteit van een ras maar ook de ziekteresistentie/tolerantie, de smaak en de bewaring van het ras zijn belangrijk. Er gebeurt veel onderzoek binnen de klassieke teelten zoals tomaat, paprika, komkommer en sla, maar er is ook ruimte voor onderzoek bij andere groentesoorten en variëteiten.
|
 |
Teelttechniek
Om de groenteproductie te optimaliseren is het belangrijk om onderzoek uit te voeren naar teelttechnieken. Hierbij gaat er ondermeer aandacht naar het enten bij vruchtgewassen, teeltsystemen, substraatvergelijkingen, plantverbanden bij sla, assimilatiebelichting bij tomaat, paprika en komkommer, de gesloten kas en het mobiele gotensysteem voor bladgewassen en kruiden.
|
 |
Bemestingsproeven
Een duurzaam meststofgebruik is niet alleen noodzakelijk omwille van de kostprijs van de meststoffen voor de teler maar voornamelijk omwille van de uitspoeling en verontreiniging van oppervlaktewater en grondwater. Het onderzoek rond bemesting gebeurt hoofdzakelijk bij de grondteelten. Het bemestingsonderzoek behelst ondermeer de reductie van het meststofgebruik in het kader van het MAP, nieuwe technieken om uitspoeling te beperken en nieuwe soorten meststoffen. Bij de substraatteelten staan de waterstromen in het gesloten teeltsysteem centraal met ondermeer de kwaliteit van het aanmaakwater, het hergebruik van het drainwater en zuivering van het restwater.
|
Water
Bruikbaar teeltwater wordt steeds kostbaarder en schaarser en daarom is het noodzakelijk bedachtzaam om te springen met het beschikbare water. Zowel de substraatteelten als de grondteelten hebben hun eigen specifieke problematiek. Bij substraatteelten is er onderzoek naar het opgevangen en hergebruiken van drainwater. Bij grondteelten wordt er gestreefd naar een reductie van het watergebruik via optimalisatie van beregening en een evolutie naar gesloten systemen.
|
 |
Ziekten en plagen
Gewasbescherming is nodig om de teelt te beschermen tegen ziekten en plagen. Op de eerste plaats gaat hierbij de aandacht naar het optimaliseren van de biologische gewasbescherming. Op de tweede plaats wordt er onderzoek gedaan naar geïntegreerde gewasbescherming, alternatieven voor chemische grondontsmetting, optimalisatie van spuittechnieken en het uittesten van nieuwe gewasbeschermingsmiddelen (Goede Experimentele Praktijk).
|
 |
Energie
Door gesofistikeerde klimaatsturingsprogramma's slaagt de huidige glastuinbouw erin een hoge productie te combineren met een hoge kwaliteit. Bovendien wordt de klimaatsturing gebruikt om ziekten te onderdrukken. Duurzame klimaatsturing streeft naar een zo optimaal mogelijke toepassing van verschillende "klimaatgereedschappen" zoals verwarming, schermen, belichting en afdekmaterialen om zodoende de energie-input per geproduceerde eenheid te minimaliseren. Bovendien brengt de huidige prijsevolutie van brandstof enerzijds en de lage prijzen van de groenten anderzijds de rendabiliteit van de sector in het gedrang.
|
 |
Nieuwe teeltsystemen
Met nieuwe teeltsystemen worden die systemen bedoeld die zo ingrijpend het bestaand productiesysteem veranderen dat ook alle aspecten van de teelt veranderen, m.a.w. specifieke variëteiten, aangepaste bemesting en watergift, veranderende plantenbescherming, etc. Het proefstation streeft ernaar om systemen die stilaan ingeburgerd geraken, in de praktijk aan te leggen. Een thema dat zeker aan bod komt, is het mobiele gotensysteem.
|
Afvalbeheer
De glasteelt en dan voornamelijk de substraatteelt produceert nog steeds een aanzienlijke hoeveelheid afval. Het proefstation test producten uit die mogelijk een afvalbeperking of een vereenvoudiging van de afvalverwerking inhouden.
|
     
Vollegrondsgroenten
Rassenonderzoek
Kennis vergaren over nieuwe en bestaande rassen is en blijft belangrijk voor telers om tot een weloverwogen rassenkeuze te komen. Gebruikswaardeonderzoek is dan ook een thema dat niet uit het oog verloren wordt. Niet enkel opbrengst en kwaliteit zijn belangrijk. Ook de bewaring en de aanwezigheid van resistenties of toleranties tegen ziekten en plagen vormen een aandachtspunt. Naast de klassieke teelten zoals bloemkool, prei, kropsla, alternatieve sla en spruitkool, is er ook aandacht voor nieuwe teelten en variëteiten.
|
 |
Ziekten en plagen
Bij vollegrondsgroenteteelt is er weinig sprake van geïntegreerde bestrijding van ziekten en plagen wegens de open systemen en de grote variëteit aan producten. Niettegenstaande zijn er ook hier reeds stappen gezet in de uitbouw van geïntegreerde controle programma's. Er zijn meerdere technieken gekend die het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen kunnen reduceren. Het betere gebruik van de bestaande middelen en het zoeken naar alternatieven voor chemische middelen is daarom een topprioriteit. Het proefstation heeft met zijn erkenning voor Goede Experimentele Praktijken (GEP) een solide basis en veel ervaring betreffende het uittesten van nieuwe bestrijdingsmiddelen. Door chemische gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken op het juiste moment, in de juiste dosis en via een optimale toepassingsmethode, kan de gebruikte hoeveelheid en de toepassingsfrequentie geminimaliseerd worden. Om het gebruik van middelen verder te reduceren is het noodzakelijk een goede monitoring uit te voeren. Met het project 'Waarnemingen en Waarschuwingen' biedt het proefstation de tuinders een beproefd hulpmiddel bij de controle van ziekten en plagen.
|
 |
Water
Beregening met sprinklers heeft een aantal nadelen. Deze nadelen kunnen vermeden worden door gebruik te maken van een druppelbevloeiing of andere technieken. Er wordt nagegaan of de gecreëerde voordelen opwegen tegen mogelijke nadelen. Bij het wassen van prei wordt er traditioneel een aanzienlijk hoeveelheid water verbruikt. Zuivering en hergebruik van het preiwaswater is dan ook een aangewezen maatregel voor duurzaam watergebruik.
|
 |
Bemestingsproeven
Reductie van meststoffengebruik en afname van nitraatuitspoeling zijn belangrijke thema's die onderzocht worden. Naast het uitvoeren van grondanalyses en het formuleren van bemestingsadviezen is er aandacht voor proeven rond nieuwe soorten meststoffen, andere toepassingstechnieken en het inbrengen van organisch materiaal.
|
 |
Afvalbeheer
Hoewel de afvalproductie bij vollegrondsteelten beperkter is dan bij glasteelten, zijn er toch nog mogelijkheden om een stap vooruit te zetten. Het belangrijkste aandachtspunten zijn de verwerking van organisch afval tot compost en het milieubewust verwijderen van spuitresten.
|
     
Projecten
Het Proefstation voor de Groenteteelt vzw is partner in volgende projecten:
Verbetering van de houdbaarheid van veldsla en kropsla
Aanvragers: VCBT ism PSKW en POVLT
(IWT-project) Duur: 01/05/2011-30/04/2015
Contactpersonen: Ilse Leenknegt
Ecologie van courgettevirussen - de weg naar een duurzame geïntegreerde beheersing
Aanvragers:ILVO ism PSKW en POVLT
(IWT-project) Duur: 01/10/2010-30/09/2014
Contactpersonen: Thijs Delanghe
Beheersing van bacteriële pathogenen bij de opkweek van kolen en prei
Aanvragers: PCG ism POVLT, PSKW, ILVO en K.U.Leuven
(IWT-project) Duur: 48 maanden: 01/10/2011-30/09/2015
Contactpersonen: Thijs Delanghe
Biologische bestrijding van Verticillium verwelking in bloemkool door inheemse endofytische Verticiliium tricorpus
Aanvragers: Ugent ism POVLT en PSKW
(IWT-project) Duur: 48 maanden: 01/09/2011-31/08/2015
Contactpersonen: Katrijn Spiessens
Beheersing van Tuta Absoluta in de vlaamse tomatenteelt
Aanvragers: PSKW ism Ugent en PCH
(IWT-project) Duur: 48 maanden: 01/09/2011-31/08/2015
Contactpersonen: Els Berckmoes, Lieve Wittemans
Beheersing van Rhizoctonia solani bij bladgewassen door het bevorderen van de bodemweerbaarheid
Aanvragers: UGent ism PSKW en POVLT
(IWT-project) Duur: 3 jaar: 01/10/2010-30/09/2014
Contactpersonen: Liesbeth Wachters
Beheersing van binnenrot in paprika
Aanvragers: PCH ism PSKW, KHK en ILVO
(IWT-project) Duur: 3 jaar: 01/11/2010-31/10/2014
Contactpersonen: Liesbet Van Herck
On-line monitoring en model-gebaseerd adviessysteem voor “Just-on-time” N-bemesting in vollegrondsgroenteteelt
Aanvragers: KULEUVEN ism PSKW, POVLT, PCG
(IWT-project) Duur: 4 jaar: 1/09/2008-31/08/2012
Contactpersonen: Joris De Nies
Geïntegreerde aanpak van valse meeldauw (Bremia lactucae) in de teelt van zware kropsla onder glas door kennis van epidemiologie
Aanvragers: PCG ism Ugent, POVLT, PSKW
(IWT-project) Duur: 4 jaar: 1/09/2008-31/08/2012
Contactpersonen: Ilse Leenknegt
Rendabel ecofysiologisch-energetisch telen in een intelligent gecontroleerde kasomgeving : SmartKas
Aanvragers: VITO ism PCH, PSKW, U-Gent, KHK
(IWT-project) Duur 4 jaar: 1/09/2008-31/08/2012
Contactpersonen: Lieve Wittemans
Optimalisatie van bemesting door introductie van innovatieve technieken op akker- en tuinbouwbedrijven
Aanvragers: BB-consult ism POVLT, PCG en PSKW
(VIS - Technologische Dienstverlening - project) Duur: 4 jaar: 1/03/2008-28/02/2012
Contactpersonen: Joris De Nies
Beheersing van rand in bladgewassen (tiprelet)
Aanvragers:
(VIS - Technologische Dienstverlening - project) Duur: 01/09/2009-31/12/12
Contactpersonen: Joris Van Lommel
Beheersing van PepMV en andere actuele virusproblemen in de teelt van tomaat, paprika en aubergine
Aanvragers:
(VIS - Technologische Dienstverlening - project) Duur: 01/12/2009-30/11/2013
Contactpersonen: Lieve Wittemans, Michaël Vanbriel
Toepassing van een lucht-water-warmtepomp in combinatie met een gasmotor voor de productie van warmte en CO² in de glastuinbouw
Aanvrager:PSKW
(VEA/VLIF-project) Duur: 2 jaar
Contactpersonen: Raf De Vis, Lieve Wittemans
Energiebewust boeren - Cleantech
Coördinatoren: POVLT ism PSKW (voor deel glastuinbouw)
Aanvragers: PIVAL, PSKW, WPIG, PCG, PCH, PCS, Hooibeekhoeve, Proefboerderij Geel, PIBO-Campus, ILVO, NPW
(EFRO-project) Duur: 2 jaar: 1/04/2010-31/03/2012
Contactpersonen: Lieve Wittemans
Residuarm telen van bladgewassen onder glas
Aanvragers: PCG ism PSKW, POVLT
(ADLO-project) Duur: 2 jaar: 1/7/2010-30/6/2012
Contactpersonen: Ilse Leenknegt
Introductie precisielandbouw in de openlucht groenteteelt
Aanvragers: POVLT ism PSKW
(ADLO-project) Duur: 2 jaar: 1/3/2010-31/12/2011
Contactpersonen: Luc De Rooster, Joris De Nies
Fytosanitaire status van schadelijke organismen voor planten en plantaardige producten in België – Quaranstat
Aanvragers: ILVO ism CRA-W, PCFruit en PSKW
(FOD Volksgezondheid-project) Duur: 2 jaar: 1/10/2010-30/9/2012
Contactpersonen: Lieve Wittemans
Waterq
Aanvragers: De Nayer ism Scientia Terrae, PCFruit en PSKW
(FOD Volksgezondheid-project) Duur: 3 jaar: 1/5/2010-30/4/2013
Contactpersonen: Els Berckmoes
iMIK – Instituut voor Microbiële Ketenbeheersing
Situering:
Het belang van voedselveiligheid en voedselkwaliteit is de laatste jaren enorm toegenomen. Vooral de microbiële voedselveiligheid van kant-en-klare groenten en fruit krijgt veel aandacht aangezien deze levensmiddelen geen bacteriedodende stappen (zoals koken of invriezen) kunnen ondergaan. Maar hoe relevant is deze problematiek bij ultraverse levensmiddelen? Zijn de risico’s reëel en zo ja, wat zijn dan de kritieke punten doorheen de productieketen en welke maatregelen kunnen er op die punten genomen worden?
Om op deze vragen een antwoord te kunnen bieden, werd het Instituut voor Microbiële ketenbeheersing (iMIK) opgericht, een Tijdelijke Vereniging waarin drie onderzoekscentra uit Sint-Katelijne-Waver, namelijk het De Nayer Instituut, Scientia Terrae en het Proefstation voor de Groenteteelt hun expertise bundelen.
iMIK richt zich naar de volledige keten van kant-en-klare groenten en fruit (tuinbouw, veiling, verwerkende industrie, retail, catering en consument) en is actief in onderzoek en advies rond microbiologische kwaliteit en veiligheid van groenten en fruit.
Doelstellingen:
iMIK heeft zich tot doel gesteld om de kloof tussen de verschillende schakels in de keten smaller te maken door te zorgen voor de wetenschappelijke onderbouwing van risicoanalyses in de tuinbouwsector, door het in kaart brengen van alle schakels in de productieketen, door informatie te verzamelen m.b.t. microbiologie voor de hele ultraverse keten en door mensen en ideeën samen te brengen om tot consensus te komen.
Algemene doelstellingen:
- Inzicht verkrijgen in de aanwezigheid en de verspreiding van schadelijke micro-organismen op groenten en fruit doorheen de volledige keten;
- Samenbrengen van zoveel mogelijk microbiologische gegevens van groenten en fruit doorheen de volledige productieketen;
- Bepalen van kritieke punten in de productieketen, van primaire productie tot consumptie;
- Introduceren van economisch haalbare, vernieuwende concepten om de microbiologische kwaliteit te verbeteren;
- Uitbouwen van een kenniscentrum en informatieloket i.v.m. microbiologie van ultraverse levensmiddelen voor de hele sector.
Doelstellingen voor tuinbouwsector en de groenteverwerkende industrie:
- De concurrentiepositie en het imago van de Vlaamse tuinbouwproducten versterken door aan te tonen dat voedselveiligheid de primaire bezorgdheid is van de Vlaamse producenten;
- In kaart brengen van de productieketen van groenten en fruit van tuinder tot consument, met identificatie van alle grote en kleine spelers;
- De voortrekkers- en pioniersrol van de Vlaamse tuinbouwsector in Europa;
- Samenbrengen van mensen en ideeën uit de sector van de ultraverse of vierde gamma producten om tot gemeenschappelijke standpunten en strategieën te komen.
Meer hierover kan je terugvinden op de website van iMIK
|